فروغ فرخزاد

فروغ فرخزاد شاعر معاصر در سال 1313 شمسى در تهران به دنيا آمد. فروغ پس‌از پايان كلاس سوم دبيرستان به هنرستان بانوان رفت و خياطى و نقاشى ياد گرفت. درشانزده سالگى به پرويز شاپور يكى از بستگان مادرش كه پانزده سال از او بزرگتر بود دل باخت و عليرغم مخالفت خانواده با او ازدواج كرد و به اهواز رفت؛ ولى كمتر از دو سال ‌بعد از همسرش طلاق گرفت و به تهران بازگشت.

فروغ شاعرى را از هفت سالگى آغاز كرد و نخستين مجموعه شعر او در سال 1331چاپ شد. دومين مجموعه شعر فروغ (ديوار) در بيست و يك سالگى اين شاعر چاپ شد و به دليل برخى گستاخى‌ها و سنت شكنى ها مورد نقد و سرزنش ادبا قرار گرفت. فروغ فرخزاد يك سال بعد عليرغم ملامت شخصيتهاى ادبى، سومين مجموعه شعر خود بنام عصيان را چاپ كرد؛ اين سه مجموعه شعر اشعارى بودند زنانه، سركش، رومانتيك و بحث انگيز.

فروغ سپس جذب فعاليت هاى سينمايى شد و در سال 1338 براى مطالعه و تجربه سينما به انگلستان رفت. وى پس از بازگشت در سال 1341 فيلم مستندى از جذاميان تبريز به نام (خانه سياه است) تهيه كرد كه اين فيلم در سال 1342 برنده جايزه بهترين فيلم مستند فستيوال اوبرهاوزن ايتاليا شد.

مطالعات عميق فروغ فرخزاد در زمينه سينما و فيلمبردارى و آشنايى با نويسندگان‌ معاصر سبب شد كه وى در اواخر عمر كوتاه خود نگرش ديگرى نسبت به هنر، شعر و جامعه پيدا كند. اين تحول فكرى به اندازه‌اى بود كه شاعر چهارمين مجموعه شعر خود را (تولدى ديگر) نام نهاد كه داراى روح و حالتى متفاوت از قبل و مملو از اشعار اجتماعى و انتقادى بود. مجموعه تولدى ديگر دنياى تفكرات اين شاعر جوان را به گونه‌اى نوين ‌نشان مى‌داد و فروغ پس از چاپ اين مجموعه، از آثار شعرى گذشته خود اظهار تأسف كرد و اين اشعار را بيان ساده‌اى از جهان بيرون خود ناميد.

فروغ فرخزاد در سال 1343 به ايتاليا، آلمان و فرانسه سفر كرد و در اين ايام كه در داخل و خارج از ايران به شهرت خاصى ‌دست يافته بود، سازمان فرهنگى يونسكو فيلم نيم ساعته‌اى از زندگى او تهيه كرد.

فروغ در روز دوشنبه 24 بهمن 1345 در اثر سانحه تصادف رانندگى در سن سى و دو سالگى درگذشت.

در آثار فروغ فرخزاد شعر و زندگى به گونه‌اى تفكيك ناپذير درهم آميخته است. مايه اصلى زندگى و شعر در آغاز براى او لذت جسمانى و هوسهاى زودگذر بود كه‌ حاصلى جز شكست و ناكامى به بار نياورد. شكست در زندگى اجتماعى و زندگى‌ خانوادگى روح وى را پس از يك دوره نااميدى، بى اعتمادى و ناباورى به طغيان واداشت؛ با اين حال روح عصيانگرى فروغ بر ضد سنتها و اصول اخلاقى كه در اشعار آغازين او مشهود است، پس از مجموعه تولدى ديگر تا حد زيادى تعديل يافت و بى شك اگر زندگى ‌طولانى ترى مى‌يافت به تجديد نظرى اساسى در افكار و ديدگاه هاى خود مى رسيد.

از ويژگي هاى شعر فروغ نمايان ساختن مظاهر خشن و ناهموار زندگانى مردم در قالب شعر است. ابداع مضامين تازه و خلق تصاوير بديع و اشياء محيط اطراف با ديدى متفاوت و به‌ پرده شعر كشيدن مشهودات و دريافت هاى خود از ديگر شاخصه هاى زيباى شعر فروغ فرخزاد است.

آثار: مهم‌ترين آثار فروغ فرخزاد عبارت است از: اسير (1331)، ديوار ( 1335)، عصيان (1336)، تولدي ديگر(1342)، ايمان بياوريم به‌فصل سرد (1352)، برگزيده اشعار (1353)، گزينه اشعار (1364)، كه سه كتاب اخير پس ازمرگ وي منتشر شدند.

منابع:
- يا حقي، محمد جعفر: چون سبوي تشنه، تهران، انتشارات جامي، 1375.
- حاكمي، اسماعيل: ادبيات معاصر ايران، تهران، انتشارات اساطير، 1375.
- صدري، مصطفي صدرالدين: شرح حال رجال‌و مشاهير نامي ايران، تهران.